5.نزدیک است که آسمانها [از عظمت وحى] از فرازشان بشکافند، و فرشتگان پروردگارشان را همراه با سپاس، تسبیح مىکنند، و براى کسانى که در زمین هستند، آمرزش مىطلبند. آگاه باشید که فقط خداوند، بسیار بخشنده و مهربان است
6.و کسانى که به جاى او سرورانى را [به پرستش] گرفتهاند، خداوند مراقب [اعمال و گفتار] آنان است. و تو بر آنان وکیل نیستى [تا به ایمان وادارشان کنى]
7.و اینگونه قرآنى [به زبان] عربى [فصیح و گویا] به تو وحى کردیم تا مردم مکه و کسانى را که پیرامون آن هستند، هشدار دهى. و آنان را از روز جمع شدن [در قیامت] که شکى در آن نیست، بترسانى. [آن روز] گروهى در بهشت و گروهى در آتش سوزانند
8.و اگر خدا مىخواست مردم را امّتی یگانه قرار مىداد، و [به اجبار هدایت میکرد؛ ولى سنّت خدا بر دادن اختیار به مردم است.] هر کس را که بخواهد، [و شایسته بداند،] در رحمت خود وارد مىکند. و براى ستمگران هیچ سرپرست و یاورى نیست
9.آیا به جاى خداوند، سرپرستان دیگرى گرفتهاند، با آن که تنها خدا ولیّ و سرپرست [واقعى] است. و اوست که مردگان را زنده مىکند، و اوست که بر هر کارى تواناست
10.و هر چه را در آن اختلاف دارید، پس حکمش با خداست. [ای پیامبر! بگو:] «این است خدایى که پروردگار من است. تنها بر او توکل کردهام. و به سوى او بازمىگردم.»
11.پدیدآورندهی آسمانها و زمین. براى شما از [جنس] خودتان همسرانى قرار داد، و از دامها نیز جفتهایى. شما را با این [تدبیر حکیمانه] زیاد مىکند. او را هیچ مانندى نیست. و او شنوای بیناست
12.کلیدهاى آسمانها و زمین براى اوست، براى هر که بخواهد روزی را توسعه مىدهد، و یا تنگ مىگیرد. البتّه او به هر چیز آگاه است [و کارهایش بر اساس علم و حکمت است]
13.از [احکام] دین آنچه را به نوح سفارش کرد، براى شما [نیز] مقرّر داشت. و آنچه به سوى تو وحى کردیم، و آنچه ابراهیم و موسى و عیسى را بدان سفارش نمودیم، [آن بود] که دین را به پا دارید، و در آن دچار تفرقه نشوید. آنچه مردم را بدان دعوت مىکنى، بر مشرکان سنگین است. خداوند هر که را بخواهد، به سوى خویش جلب مىکند. و هر که را به درگاهش روی آورد، به سوى خویش هدایت مىکند
14.و پس از آن که [به حقّانیت دین] کاملاً آگاهى یافتند، به خاطر روحیهی کینه و حسادت که میانشان بود، پراکنده و فرقه فرقه شدند. و اگر سنّتِ سابق خداوند [در مورد مهلت دادن به کافران] تا زمانى معین نبود، میان آنان حکم مىشد [و اهل باطل نابود مىشدند]. و یقیناً کسانى که پس از آنان، کتاب آسمانى [قرآن] را به میراث بردند، دربارهى آن دچار تردیدى سخت هستند
15.پس [اى پیامبر!] به همین خاطر [آنان را به راه حقّ] دعوت کن! و چنان که فرمان یافتهاى، پایدار باش! و خواستههاى آنان را پیروى مکن و [به آنان] بگو: «من به هر کتابى که خدا نازل کرده است، ایمان دارم. و فرمان یافتهام تا میان شما دادگری کنم. خداوند، پروردگار ما و شماست. اعمال ما براى ما، و اعمال شما براى شماست. [و هیچ کدام مسئول کارهاى دیگرى نیستیم.] هیچ حجّتى میان ما و شما [ناگفته] نمانده است. خداوند ما و شما را [در قیامت] جمع خواهد کرد. و بازگشت [همه] به سوى اوست.»
16.و کسانى که دربارهی خداوند پس از آن که [مؤمنان] دعوت او را پذیرفتهاند، بحث و جدل مىکنند، دلیلشان نزد پروردگارشان باطل و بىپایه است. و بر آنهاست خشم الهى و برایشان عذاب سختى [آماده] است
17.خداست آن که کتاب آسمانى و میزان [سنجش حقّ و باطل] را به حقّ فروفرستاد. و چه مىدانى؟ شاید قیامت نزدیک باشد
18.کسانى که قیامت را باور ندارند، [برای برپاییِ آن] شتاب مىکنند، ولى کسانى که ایمان دارند، از آن مىترسند و مىدانند که قیامت حقّ است. بدانید قطعاً کسانى که دربارهی قیامت به جدال مىپردازند، در گمراهى دورى هستند
19.خداوند نسبت به بندگانش با مهر و لطف رفتار مىکند. هر که را بخواهد [و صلاح بداند،] روزى مىدهد. و اوست نیرومند نفوذناپذیر
20.آن که کشت آخرت را بخواهد، براى او در کشتهاش مىافزاییم. و آن که فقط کشت دنیا را بخواهد، اندکی از آن به او مىدهیم، ولی در آخرت هیچ نصیبى ندارد
21.آیا [این مشرکان] معبودانى دارند که بدون اذن خداوند، براى آنها احکامى از دین قرار دادهاند؟ و اگر فرمان قطعى [خداوند بر مهلت دادن به منحرفان] نبود، قطعاً میان مشرکان [به هلاکت] حکم مىشد. و برای ستمکاران عذابى دردناک است
22.ستمکاران را خواهى دید که از دستاوردشان هراسانند، در حالى که [کیفر] آن به آنان خواهد رسید. و کسانى که ایمان آورده و کارهاى شایسته کردهاند، در باغهاى بهشتند. براى آنان نزد پروردگارشان، هر چه بخواهند، [فراهم است.] این همان فضل بزرگ است
23.این [فضل بزرگ] چیزى است که خداوند به بندگانش مژده مىدهد. آنان که ایمان آورده و کارهاى شایسته کردهاند. [اى پیامبر! به مردم] بگو: «من از شما برای این [رسالت] هیچ مزدى نمىخواهم، جز آن که دوستدار خاندانم باشید.» و هر کس کار نیکى کند، براى او در نیکویى آن مىافزاییم. خداوند بسیار آمرزنده و قدردان است
24.آیا [منافقان] مىگویند: «[محمّد] بر خدا دروغ بسته است! [و از پیش خود گفته است که خویشاوندانش را دوست بداریم!]» [چنین نیست! آنچه میگوید سخن وحی است.] پس اگر خدا بخواهد، بر دل تو مهر مىنهد. [و اگر خلاف بگویى، قدرت بیان آیات را از تو مىگیرد.] خداوند باطل را محو مىکند و حقّ را با کلمات خویش استوار مىسازد. همانا او به راز سینهها آگاه است
26.و [دعاى] کسانى را که ایمان آورده و کارهاى نیکو کردهاند، اجابت مىکند و از فضل خویش بر آنان مىافزاید. و براى کافران عذابى شدید است
27.و اگر خداوند براى بندگانش رزق و روزی را توسعه مىداد، در زمین طغیان مىکردند. امّا آنچه را مىخواهد، به اندازهاى [معین] نازل مىکند، که او به بندگانش آگاه و بیناست
28.و اوست که باران را پس از این که [مردم از آمدنش] نومید شدند، فرومىفرستد، و رحمت خویش را میگسترد. و اوست سرور ستوده
29.و از نشانههاى [قدرت] او آفرینش آسمانها و زمین است، و جنبندگانى که در آن دو پراکندهاند. و او هرگاه بخواهد، بر گردآورى آنها تواناست
31.و شما نمىتوانید [خدا] را در زمین درمانده کنید، [و از سلطهاش بیرون روید.] و شما جز خداوند هیچ سرپرست و یاورى ندارید
33.اگر بخواهد باد را ساکن مىکند، پس کشتىها بر پشت آب راکد مىمانند. در این [امر] براى هر شکیبای سپاسگزار، نشانههایى [از قدرت خدا] است
34.یا [کشتىها را] به خاطر آنچه [صاحبانشان] انجام دادهاند، نابود مىکند. و از بسیارى درمىگذرد [و غرقشان نمىکند]
36.آنچه به شما داده شده، بهرهی زندگى دنیاست. و آنچه نزد خداست، براى کسانى که ایمان آوردند و به پروردگارشان توکل مىکنند، بهتر و ماندگارتر است
38.کسانى که دعوت پروردگارشان را اجابت کردند، و نماز را برپا داشتند، و کارشان میان آنها با مشورت انجام مىگیرد، و از آنچه روزیشان کردهایم، انفاق مىکنند
40.و کیفر هر کار بد مجازاتی است همانند آن [نه بیشتر]، پس هر که بگذرد و اصلاح کند، پاداش او بر [عهدهی] خداست. او ستمکاران را دوست ندارد
41.و کسانى که پس از ستم [دیدنِ] خود، یارى جویند، [و عادلانه انتقام بگیرند،] راه [نکوهشى] بر آنان نیست
42.نکوهش فقط بر کسانى است که به مردم ستم مىکنند و در زمین به ناحقّ سر به طغیان برمىدارند. آنانند که برایشان عذاب دردناکى است
44.و هر که را خدا [به کیفر کردارش] گمراه کند، پس بعد از آن، هیچ یاورى نخواهد داشت، و ستمگران را خواهى دید که چون عذاب الهى را ببینند، مىگویند: «آیا راهى براى بازگشت [به دنیا] وجود دارد؟»
45.و آنان را مىبینى که بر آتش عرضه مىشوند، و در حالى که از شدّت رسوایى سرافکندهاند، از گوشه چشم پنهانی مىنگرند. و کسانى که ایمان آوردهاند، میگویند: «زیانکاران کسانى هستند که روز قیامت، خود و کسانشان را باختهاند.» بدانید که ستمگران در عذابى پایدارند
46.و هیچ سَرورى ندارند که به جای خداوند یاریشان کند. و هر کس را که خداوند [به خاطر کردارش] گمراه کند، پس براى او هیچ راه [نجاتى] نیست
47.پروردگارتان را اجابت کنید، پیش از آن که روزى فرارسد که آن را از جانب خداوند بازگشتى نباشد. در آن روز هیچ پناهگاهى براى شما نیست، و هیچ قدرت انکار نخواهید داشت
48.پس اگر روى گرداندند، [غمگین مباش!] ما تو را بر آنان نگهبان نفرستادیم، [تا آنان را به ایمان وادارى.] تنها رساندن پیام، بر [عهدهی] توست. و البتّه هرگاه از جانب خود رحمتى به انسان بچشانیم، به آن شاد و سرمست میشود، و اگر به خاطر دستاوردشان، بلایى به آنان برسد، [نعمتها را فراموش مىکنند. چرا] که انسان بسیار ناسپاس است
49.فرمانروایى آسمانها و زمین مخصوص خداست. هر چه بخواهد، مىآفریند. به هر که بخواهد، فرزند دختر مىبخشد، و به هر کس بخواهد، فرزند پسر
51.و هیچ بشرى را یارای آن نیست که خداوند با او سخن بگوید، مگر [از طریق] وحى [مستقیم]، یا از پس پرده و حجاب، یا آن که فرستادهاى [از فرشتگان] میفرستد، پس به اذن او هر چه بخواهد، وحى میکند. همانا او والامرتبه و فرزانه است
52.و بدینگونه ما روحى از فرمان خویش را به تو وحى کردیم. تو نمیدانستی کتاب و ایمان چیست، ولى ما آن را نورى قرار دادیم که هر کس از بندگانمان را بخواهیم، [و شایسته بدانیم،] با آن هدایت میکنیم. و همانا تو به راه راست هدایت مىکنى
53.راه خداوندى که آنچه در آسمانها و آنچه در زمین است، از آنِ اوست. بدانید که همهی امور به سوى خدا بازمىگردد