٤.[کتابى] نویدبخش و هشداردهنده؛ پس [با این حال] بسیارى از مردم روىگردان شدند و [نداى قرآن را] نمىشنوند
٥.و گفتند: «دلهاى ما از آنچه ما را به سوى آن دعوت مىکنى، در پوششی سخت است. و در گوشهاى ما سنگینى است، و میان ما و تو پردهای است. پس تو [کار خود را] انجام بده، ما نیز [کار خود را] مىکنیم.»
٦.[اى پیامبر! به مردم] بگو: «من نیز بشرى هستم مانند شما [و از جنس خودتان. با این تفاوت که] به من وحى مىشود که خداى شما فقط خدایى یکتاست. پس بدون انحراف به سوى او رو کنید و از او آمرزش بخواهید. و واى بر مشرکان
٩.بگو: «آیا شما به کسى که زمین را در دو روز آفریده است، کفر مىورزید و براى او همتایانى قرار مىدهید؟ اوست پروردگار جهانیان.»
١٠.و در روى زمین کوههایى استوار قرار داد و در آن [کوهها] خیر فراوان نهاد. و در چهار روز، رزق و روزى اهلِ زمین را مقدّر کرد که براى تمام نیازمندان، کافی است
١١.سپس به [آفرینش] آسمان پرداخت، در حالى که [به صورت] دود بود. پس به آن و زمین فرمود: «خواه یا ناخواه بیایید [و شکل بگیرید].» گفتند: «فرمانبردار آمدیم [و شکل گرفتیم].»
١٢.پس آنها را در دو روز، در قالب هفت آسمان درآورد. و در هر آسمانى کار آن را وحى [و مقرّر] فرمود. ما آسمان دنیا را به ستارگان آراستیم و آن را وسیلهى حفظ [آسمانها] قرار دادیم. این است تقدیر خداى توانای دانا
١٣.پس اگر [از حقّ] روىگرداندند، بگو: «من شما را از صاعقهاى همچون صاعقهى قوم عاد و ثَمود مىترسانم.»
١٤.آنگاه که فرستادگان [ما] از هر سو به سراغشان آمدند [و گفتند:] «جز خداوند را نپرستید!» [امّا آنان در پاسخ] گفتند: «اگر پروردگار ما مىخواست [پیامبرى بفرستد،] قطعاً فرشتگانى را مىفرستاد. پس ما به آنچه شما را به آن فرستادهاند، کافریم.»
١٥.پس قوم عاد به ناحقّ در زمین تکبّر ورزیدند و گفتند: «کیست که از ما نیرومندتر باشد؟» آیا ندیدند که همان خداوندى که آنان را آفرید، نیرومندتر از آنهاست؟ و پیوسته به آیات ما کفر میورزیدند
١٦.پس ما در روزهایی شوم، بادى سرد و توفنده و سمّی را بر آنان فرستادیم تا عذاب خوارى و رسوایی را در همین دنیا به آنان بچشانیم. و قطعاً عذاب آخرت رسواکنندهتر است. و آنان یارى نخواهند شد
١٧.و امّا قوم ثَمود، آنان را هدایت کردیم؛ ولى کوردلى را بر هدایت ترجیح دادند. پس به کیفر دستاوردشان، صاعقهی عذابِ خفّتبار آنان را فروگرفت
١٩.و [یاد کن] روزى که دشمنان خدا جمع گشته، به سوى دوزخ آورده مىشوند و آنان را از حرکت بازمىدارند [تا گروههاى دیگر به آنان ملحق شوند]
٢١.و [دوزخیان] به پوست [بدن] خود میگویند: «چرا علیه ما گواهى دادید؟» میگویند: «خداوند ما را به سخن آورد. همان که هر چیز را به سخن مىآورد. او که نخستین بار شما را آفرید، و فقط به سوى او برگردانده مىشوید.»
٢٢.شما گمان مىکردید که خداوند بسیارى از کردارتان را نمىداند، ولى نمىتوانستید چیزى را پنهان کنید که گوش و چشمها و پوستتان بر ضدّ شما گواهى میدهند
٢٥.و [به خاطر کفر و طغیانشان] براى آنان همنشینانى گماشتیم، که لذّتهای مادّى حال و آینده را برایشان آراستند. و فرمان عذابى که پیش از آنان گروههایى از جنّ و انس را فراگرفته بود، بر آنان نیز ثابت شد. آنان بىتردید زیانکارند
٢٦.و کسانى که کافر شدند، گفتند: «به این قرآن گوش ندهید، و در [هنگام تلاوت] آن، [سخنان] لغو و بیهوده بیافکنید، [تا کسى آن را نشنود!] شاید پیروز شوید.»
٢٧.پس قطعاً به آنان که کفر ورزیدند، عذاب سختى مىچشانیم. و حتماً آنان را به بدترین کارى که مىکردند، کیفر خواهیم داد
٢٨.سزاى دشمنان خدا همین است: آتش [دوزخ]، که در آن، سرایى جاودانه خواهند داشت. به کیفر آن که آیات ما را پیوسته انکار مىکردند
٢٩.و کافران گفتند: «پروردگارا! آن جنّیان و انسانهایى که ما را گمراه کردند، به ما نشان بده تا آنها را زیر پاهایمان بگذاریم تا از پستترینها باشند.»
٣٠.کسانى که گفتند: «پروردگار ما خدای یگانه است.» سپس [بر این عقیده] پایداری کردند، فرشتگان بر آنان فرود مىآیند [و مىگویند:] «نترسید و غمگین مباشید! و بشارت باد بر شما بهشتى که پىدرپى به شما وعده مىدادند.»
٣١.ما [فرشتگان] در دنیا و آخرت دوستان شماییم. و براى شما [در بهشت] هر چه دلتان بخواهد، فراهم است. و در آنجا هر چه درخواست کنید، دارید
٣٣.و کیست نکوگفتارتر از کسى که [مردم را] به سوى خداوند دعوت کند؟ و [خود نیز] کار شایسته کند و بگوید: «من از تسلیمشدگان [در برابر فرمانهای خدا] هستم!»
٣٤.و نیکى با بدى یکسان نیست. [بدى دیگران را] با شیوهاى بهتر [که نیکى است،] دور کن که [اگر چنین کنى،] آن کس که میان تو و او دشمنى است، همچون دوستى نزدیک و مهربان گردد
٣٥.و این [خصلت و برخورد نیکو] را جز کسانى که اهل صبر و شکیبایى هستند، دریافت نمىکنند. و این [رفتار] را تنها کسى خواهد یافت که بهرهى بزرگى [از کمالات] داشته باشد
٣٦.و اگر انگیزه و وسوسهاى از سوی شیطان تو را تحریک کند، پس به خداوند پناه ببر که او خود شنواى آگاه است
٣٧.و از نشانههاى [قدرت] او، شب و روز، و خورشید و ماه است. نه براى خورشید سجده کنید و نه براى ماه؛ [بلکه] براى خداوندى که آنها را آفریده، سجده کنید، اگر تنها او را مىپرستید
٣٨.و اگر [گروهى از مردم از عبادت خداوند] تکبّر ورزیدند، پس کسانى [از فرشتگان و مقرّبان] که نزد پروردگارت هستند، شب و روز براى او تسبیح مىگویند، و خسته نمىشوند
٣٩.و از نشانههای خداوند آن است که زمین را پژمرده [و بىجان] مىبینى، پس همین که [از آسمان] آب را بر آن فروفرستادیم، به جنبش در میآید و میبالد. البتّه همان کسى که [زمین مرده را] زنده کرد، قطعاً زندهکنندهى مردگان است. بیشک او بر هر کارى تواناست
٤٠.بیگمان کسانى که در آیات ما کجاندیشى مىکنند، [و به تفسیرى نادرست متوسّل مىشوند،] بر ما پوشیده نیستند. پس آیا کسى که در آتش افکنده مىشود، بهتر است، یا کسى که در روز قیامت در امن و امان مىآید؟ هر کارى مىخواهید بکنید، او به آنچه مىکنید، بیناست
٤١.کسانى که چون قرآن به سویشان آمد، به آن کافر شدند، [به کیفر خود مىرسند.] و این [قرآن] کتابى نفوذناپذیر است
٤٣.[اى پیامبر!] به تو همان را میگویند که به پیامبران پیش از تو گفته شده است. پروردگار تو صاحب آمرزش، و کیفرى دردناک است
٤٤.و اگر ما قرآن را غیر عربى قرار داده بودیم، حتماً مىگفتند: «چرا آیاتش روشن نیست؟ [کتابی] غیر عربى و [مردمى] عرب زبان؟!» بگو: «این قرآن براى کسانى که ایمان آوردند، سراسر هدایت و درمان است. و کسانى که ایمان نمىآورند، در گوشهایشان سنگینى است. [گویا] کورند، و [قرآن با همهی روشنىاش] بر آنان پوشیده است. اینانند که [گویى] از جایى دور فراخوانده مىشوند.»
٤٥.و البتّه ما به موسى کتاب دادیم، پس در آن اختلاف افتاد. [که از پیشگاه حقّ آمده یا ساختگى است.] و اگر نبود شیوه و سنّت سابقِ پروردگارت، [که به مردم مهلت میدهد،] قطعاً میانشان داورى شده بود و البتّه اینان نیز [چون قوم موسى] دربارهى قرآن در شکى همراه با بدگمانیاند
٤٦.هر کس کار شایستهاى کند، پس به سود خود اوست. و هر کس بدى کند، پس به زیان خویش کرده است، و پروردگارت به مردم ستم نمىکند
٤٧.آگاهى به زمان وقوع قیامت، تنها به خداوند بازمىگردد. و هیچ میوهاى از شکوفههای خود خارج نمىشود، و هیچ مادهاى باردار نمىشود و نمىزاید، مگر به علم او. و روزى که [خداوند] مشرکان را ندا کند: «شریکان من کجا هستند؟» میگویند: «با بانگ رسا به تو مىگوییم: هیچ گواهى [بر گفتار و عقیدهى خود] نداریم.»
٤٩.انسان از درخواست خوشى و رفاه خسته نمىشود. و هرگاه شرّى به او برسد، بسیار نومید و بىانگیزه مىشود
٥٠.و اگر پس از رنجى که به وى رسیده است، رحمتى از خود به او بچشانیم، حتماً مىگوید: «این [خوشى]، حقّ من است.» [و چنان مغرور مىشود که مىگوید:] «گمان نمىکنم قیامتى برپا شود. و اگر هم به سوى پروردگارم بازگردانده شوم، نزد او بهترین [پاداش] را خواهم داشت.» پس ما کافران را از آنچه کردهاند، آگاه خواهیم ساخت، و قطعاً از عذابی سخت به آنان خواهیم چشاند
٥١.و هرگاه به انسان نعمتى بدهیم، [از طاعت و عبادت،] روى میگرداند و خود را کنار میکشد. و هرگاه آسیبى به او برسد، [براى برطرف شدنش،] به دعاى فراوان و طولانى روى مىآورد
٥٢.بگو: «به من خبر دهید که اگر [این قرآن] از سوی خداوند باشد، سپس شما به آن کافر شوید، چه کسى گمراهتر از [چنین] کسى است که در مخالفتی شدید باشد؟»
٥٣.ما به زودی نشانههای خود را در کرانههای جهان، و در درون جانشان، به آنان نشان خواهیم داد، تا برایشان روشن شود که قطعاً او حقّ است. آیا کافى نیست که پروردگارت بر همه چیز گواه است؟
٥٤.آگاه باش که آنان دربارهی ملاقات پروردگارشان [در قیامت،] در شکى عمیقند. آگاه باش که او به هر چیزى احاطه دارد