١.ستایش، مخصوص خداوندى است که آفریدگار آسمانها و زمین است. فرشتگان را که داراى بالهاى دوگانه و سهگانه و چهارگانه هستند، رسولانى قرارداد. او هر چه را بخواهد، در آفرینش مىافزاید. خداوند بر هر کارى تواناست
٢.هر رحمتى را که خداوند براى مردم بگشاید، بازدارندهاى براى آن نیست و هر چه را خداوند دریغ دارد، غیر او فرستندهاى براى آن نیست. و اوست عزیز و حکیم
٣.اى مردم! نعمتهایى را که خداوند به شما عطا کرده، یاد کنید. آیا جز خداوند، آفریدگارى هست که از آسمان و زمین به شما روزى دهد؟ جز او معبودى نیست. پس چگونه از حقّ به سوى باطل بازگردانده مىشوید؟
٤.و اگر تو را تکذیب مىکنند، [نگران مباش! زیرا] پیامبران پیش از تو [نیز] تکذیب شدهاند و همهى کارها به سوى خداوند بازمىگردد
٥.اى مردم! وعدهى خداوند [دربارهی قیامت] حقّ است، پس زندگى [زودگذر] دنیا شما را نفریبد و مبادا [شیطان] فریبکار شما را به [لطف] خدا مغرور سازد
٦.بىگمان، شیطان دشمن شماست، پس شما نیز او را دشمن بگیرید. جز این نیست که او گروه خویش را فرامىخواند تا [سرانجام] از دوزخیان باشند
٧.کسانى که کفر ورزیدند، برایشان عذابى سخت است و کسانى که ایمان آوردند و کارهاى شایسته کردهاند، آمرزش و پاداشى بزرگ خواهند داشت
٨.پس آیا کسى که عمل بدش براى او آراسته شده و آن را نیکو مىبیند، [مانند کسى است که هدایت یافته است؟] پس بیشک خداوند هر که را بخواهد، [و سزاوار بداند،] گمراه مىکند و هر که را بخواهد، [و شایسته بداند،] هدایت مىنماید. پس [ای پیامبر!] مگذار به خاطر حسرت بر آنان جانت [از دست] برود؛ زیرا خداوند به آنچه مىکنند، آگاهى کامل دارد
٩.و خداوند است که بادها را فرستاد تا ابر را برانگیزاند، پس آن را به سوى سرزمینى مرده راندیم و به وسیلهى آن زمین را بعد از مردنش زنده کردیم. رستاخیز نیز چنین است
١٠.هر کس خواهان عزّت است، پس عزّت، همه از آن خداست. تنها سخن [و عقیدهى] پاک به سوى او بالا مىرود و کار شایسته آن را بالا مىبرد و کسانى که براى انجام بدىها نقشه مىکشند، برایشان عذاب سختى است و نیرنگ آنان است که تباه مىشود
١١.خداوند، شما را از خاک و سپس از نطفه آفرید؛ آنگاه شما را زوجهایی قرار داد و هیچ مادهاى جز با علم او باردار نمیشود و نمیزاید و هیچ کس عمر طولانى نمىکند، یا از عمرش کاسته نمىشود، مگر آن که در کتاب [علم خدا ثبت گردیده] است. قطعاً این امر بر خداوند آسان است
١٢.دو دریا یکسان نیستند: این یکى شیرین و گواراست، و آن یکى، شور و تلخ؛ ولى شما از هر دو گوشت تازه مىخورید، و زیور [و مروارید] بیرون مىآورید و مىپوشید. کشتىها را در آن مىبینى که امواج را مىشکافند تا از فضل او [روزى] طلبید و شاید شکرگزار باشید
١٣.شب را در روز فرومىبرد و روز را در شب. و خورشید و ماه را رام و مسخّر نمود، هر یک از آنها براى مدّتى معین در حرکتند. این است خداوند پروردگارتان! فرمانروایى، ویژهی اوست. و کسانى که به جاى او مىخوانید، مالک پوست هستهى خرمایى [هم] نیستند
١٤.اگر آن بتها را بخوانید، دعاى شما را نمىشنوند. و اگر بشنوند، پاسخى به شما نمیدهند. و روز قیامت شرک شما را انکار خواهند کرد. و هیچکس مانند [خداوند] آگاه، تو را [از حقیقت کارها] باخبر نمیکند
١٨.و هیچکس بار [گناه] دیگرى را بر دوش نکشد. و اگر سنگینبارى براى حمل بارش، حتّى از نزدیکان خود دعوتى کند، چیزى از بارش حمل نشود. [ای پیامبر!] تو تنها کسانى را هشدار مىدهى که در نهان از پروردگارشان مىترسند و نماز بهپا مىدارند. و هر کس [از گناه] پاک شود، پس این پاکى به نفع خود اوست و بازگشت [همه] تنها به سوى خداوند است
٢٢.و زندگان و مردگان یکسان نیستند. خداوند [حقّ را] به هر کس که بخواهد مىشنواند، و تو نمىتوانى به کسانى که در گورها هستند، [حقّ را] بشنوانى
٢٥.و اگر تو را تکذیب مىکنند، [نگران مباش! زیرا] کافرانى که پیش از آنان بودند، نیز [پیامبران پیشین را] تکذیب کردند. پیامبرانشان با معجزهها و دلایل آشکار، و نوشتهها، و کتاب روشنگر به سراغشان آمدند. [امّا آنان ایمان نیاوردند]
٢٧.آیا ندیدهاى که خداوند از آسمان، آبى فروفرستاد، پس با آن میوههایى رنگارنگ [از زمین] بیرون آوردیم. و در برخى از کوهها [رگهها و] راههایى است سپید و سرخ، به رنگهاى گوناگون، و [رگه راههایى] سخت سیاه
٢٨.و همچنین از مردم و جنبندهها و چهارپایان به رنگهاى گوناگون [آفریدیم]. از میان بندگان خدا تنها دانشمندان [ربّانى] از او هراس دارند. بىشک خداوند، عزیز و آمرزنده است
٢٩.کسانى که کتاب خدا را تلاوت مىکنند و نماز برپا مىدارند و از آنچه ما روزیشان کردهایم، پنهان و آشکار انفاق مىکنند، به تجارتى امید بستهاند که هرگز زیان و کساد ندارد
٣٠.تا خداوند پاداش آنان را بهطور کامل عطا کند و از فضل خویش برآنان بیافزاید، چرا که خداوند آمرزنده و سپاسگزار است
٣١.و [ای پیامبر!] آنچه از کتاب به سوى تو وحى کردیم، همان حقّ است که تصدیقکنندهى [کتابهاى] پیش از آن است. قطعاً خداوند نسبت به بندگانش آگاه و بیناست
٣٢.آنگاه این کتاب [قرآن] را به گروهى از بندگانمان که [آنان را] برگزیدیم، به میراث دادیم. پس برخى از آنان [به خاطر عمل نکردن به این کتاب] بر خود ستمکارند، و بعضى میانهرو. و برخى به اذن الهى در کارهاى خیر [بر دیگران] سبقت میگیرند، که این همان فضل بزرگ الهى است
٣٣.[پاداش آنان] باغهایى همیشه سرسبز است که به آنها وارد خواهند شد. و در آنها با دستبندهایى از طلا و مروارید زینت مىشوند. و لباسشان در آنجا [از] ابریشم است
٣٥.خداوندى که ما را از فضل خویش در سراى ابدى جاى داد، که در آنجا هیچ رنجى به ما نمىرسد و درماندگى به سراغ ما نمىآید.»
٣٦.و برای کسانى که کفر ورزیدند، آتش دوزخ است. نه فرمان مرگشان صادر مىشود که بمیرند، و نه از عذاب آنان مىکاهند. ما اینگونه هر ناسپاسى را کیفر مىدهیم
٣٧.و آن کافران در دوزخ ناله مىزنند [و مىگویند]: «پروردگارا! ما را بیرون بیاور تا کار شایستهای کنیم، غیر از آنچه که میکردیم.» [در پاسخ به آنان گفته مىشود:] «آیا ما به شما چندان عمر ندادیم که در آن هر کس که اهل پند است، متذکر شود؟ و [عبرت گیرد؟ به علاوه] هشداردهنده به سراغتان آمد [ولى شما توجّهى نکردید]، پس اینک بچشید. پس ستمگران هیچ یاورى ندارند.»
٣٩.اوست که شما را در زمین جانشینان [پیشینیان] قرار داد؛ پس هر کس کفر ورزد، کفرش به زیان [خود] اوست. و کفر کافران نزد پروردگارشان جز دشمنى و خشم نمىافزاید. و کفر کافران جز بر زیانشان نمىافزاید
٤٠.بگو: «آیا شریکان خویش را که به جاى خداوند مىخوانید، دیدهاید؟ به من نشان دهید که چه چیزى را از زمین آفریدهاند، یا در [آفرینش] آسمانها چه مشارکتى داشتهاند؟» یا به آنان کتابى دادهایم که ایشان، دلیل و حجّتى از آن بر شرک خود دارند؟ بلکه ستمکاران تنها وعدههای فریبنده به یکدیگر مىدهند
٤١.خداوند آسمانها و زمین را نگاه مىدارد تا از نظام [و مدار] خود منحرف نشوند. و اگر منحرف گردند، کسی جز او نمىتواند آنها را نگاه دارد. البتّه او بردبار و آمرزنده است
٤٢.و [مشرکان] با سختترینِ قسمها، به خدا سوگند یاد کردند که اگر هشداردهندهاى به سراغشان بیاید، از هر یک از امّتهاى دیگر هدایتیافتهتر شوند؛ پس همین که هشداردهندهاى برایشان آمد، جز نفرت [از حقّ] چیزى بر آنان نیفزود
٤٣.[نفرت آنان از حقّ] به خاطر گردنکشی در زمین و نیرنگ بدشان بود. و نیرنگ بد، جز اهلش را فرا نگیرد، پس آیا جز سنّت [خداوند در مورد] پیشینیان را انتظار دارند؟ با آن که براى سنّت و قانون الهى هرگز جایگزینى نخواهى یافت. و هرگز براى سنّت و شیوهی الهى تغییرى نخواهى یافت
٤٤.آیا در زمین نگشتند تا ببینند سرانجام کسانى که پیش از ایشان بودند و قدرتشان بیش از آنان بود، چه شد؟ و هیچ چیز در آسمانها و زمین نیست که خداوند را درمانده کند. البتّه او همواره آگاه و تواناست
٤٥.و اگر خداوند مردم را به سزاى آنچه کردهاند، بازخواست نماید، هیچ جنبندهاى روى زمین باقى نمىماند؛ ولى مردم را تا مدّتى معین مهلت میدهد [تا خود را اصلاح کنند]، پس همین که مدّتشان سر آمد، [آنان را بازخواست مىکند.] پس به راستی خداوند به [احوال] بندگان خود بیناست