٣.[این شکست،] در نزدیکترین سرزمین [رخ داد]؛ ولى آنان بعد از مغلوب شدن، در آیندهى نزدیکى پیروز خواهند شد
٤.[این پیروزى،] در چند سال [آینده خواهد بود]، پیش از این و بعد از این، کار، تنها به دست خداست. و در آن روز مؤمنان [با تحقّق یافتن پیشگویی الهی، اطمینان مییابند و] شادمان خواهند شد،
٨.آیا آنان با خود نیندیشیدهاند [که] خداوند آسمانها و زمین، و آنچه را میان آن دو است، جز بر اساس حقّ و برنامه زمانی معینى نیافریده است؟ و بىشک بسیارى از مردم به دیدار پروردگارشان [در قیامت] کفر مىورزند
٩.آیا در زمین نگشتند تا ببینند عاقبت کسانى که پیش از آنان بودند، چگونه بود؟ آنها نیرومندتر از اینان بودند و زمین را زیر و رو کردند، و بیش از اینان، آن را آباد ساختند. و پیامبرانشان همراه با دلایل روشن به سراغشان آمدند، [امّا آنها انکار کردند و به قهر خدا گرفتار شدند،] پس خدا بر آن نبود که به آنان ستم کند، بلکه آنها خود به خویش ستم میکردند
١٠.سپس سرانجامِ کسانى که زشتکارى کردند، این شد که آیات خدا را تکذیب کردند و همواره آن را به مسخره مىگرفتند
١٦.و امّا کسانى که کفر ورزیدند و آیات ما و دیدار آخرت را تکذیب کردند، پس آنها به عذاب فراخوانده مىشوند
١٨.و سپاس و ستایش در آسمانها و زمین، مخصوص اوست. و [نیز] در پایان روز، و آنگاه که به نیمروز درمیآیید
١٩.[خداوند] زنده را از مرده بیرون مىآورد، و مرده را از زنده بیرون مىکشد. و زمین را پس از مرگش، [در بهار] زنده مىکند، و شما نیز [روز قیامت] اینگونه [از خاک] بیرون آورده مىشوید
٢١.و از نشانههاى او آن است که از [جنس] خودتان، همسرانى براى شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید. و میان شما علاقهى شدید و رحمت قرار داد. بىشک در این [نعمت،] براى گروهى که مىاندیشند، نشانههایى است
٢٢.و از نشانههاى او، آفرینش آسمانها و زمین، و تفاوت زبانها و رنگهاى شماست. همانا در این امر، براى دانشمندان نشانههایى است
٢٣.و از نشانههاى او، خوابیدن شما، و تلاش شما در کسب فضل پروردگار، در شب و روز است. همانا در این امر، براى گروهى که [حقایق را] مىشنوند، نشانههایى است
٢٤.و از نشانههاى او آن است که برق [آسمان] را که مایهى بیم و امید است، به شما نشان مىدهد. و از آسمان، آبى مىفرستد که زمین را پس از مردنش زنده مىکند. همانا در این امر، براى گروهى که مىاندیشند، نشانههایى است
٢٥.و از نشانههاى او آن است که آسمان و زمین به فرمان او برپاست، پس هرگاه شما را از زمین فراخواند، ناگهان بیرون مىآیید [و در صحنهی قیامت حاضر میشوید]
٢٧.و اوست کسى که آفرینش را آغاز مىکند، سپس آن را بازمىگرداند. و این کار براى او [از آفرینش نخستین] آسانتر است. و قدرت برتر در آسمانها و زمین مخصوص اوست. و او شکستناپذیر، و دانا به حقایق امور است
٢٨.او براى شما، مثالى از خودتان زده است: آیا [اگر بردگانى داشته باشید،] آنان را در آنچه ما روزى شما کردیم، شریک مىکنید، به گونهای که با هم برابر و یکسان باشید؟ آیا همانطور که [شما افراد آزاد، در تصرّف اموال] از یکدیگر مىترسید از بردگانتان مىترسید؟! [پس چگونه مخلوقات را که مملوک او هستید، شریک او میدانید؟] ما آیات خود را براى گروهى که مىاندیشند، این گونه شرح مىدهیم
٢٩.آرى، کسانى که ستم کردند، بدون آگاهى، پیرو هوسهاى خود شدند. پس کسى را که خدا گمراهش کرد، چه کسى مىتواند هدایت کند؟ براى آنان هیچ یاورى نیست
٣٠.پس با گرایش به حقّ، به این دین روى بیاور! [این] فطرت الهى است که خداوند مردم را بر اساس آن آفریده است. براى آفرینش الهى دگرگونى نیست. این است دین پایدار، ولى بیشتر مردم نمىدانند
٣١.[شما نیز بر اساس همان فطرت]، به سوى او روى آورید و از [نافرمانی] او بپرهیزید. و نماز را برپا کنید و از مشرکان نباشید،
٣٢.از کسانى که دین خود را جدا و پراکنده کردند و به دستهها و فرقهها تقسیم شدند. و هر گروهى به آنچه نزد آنهاست، شادمانند
٣٣.و هرگاه زیانى به مردم رسد، پروردگار خود را مىخوانند و به سوى او روی مىآورند؛ امّا چون خداوند از سوی خود رحمتى به آنان بچشاند، گروهى از آنان به پروردگارشان شرک مىورزند
٣٤.تا آنکه در آنچه به ایشان بخشیدهایم، ناسپاسی پیشه کنند. پس [چند روزی از نعمتهاى زودگذر دنیا] بهرهمند شوید که به زودى خواهید دانست [سرانجام کفر و ناسپاسی چیست]
٣٥.آیا بر ایشان حجّت و دلیلى نازل کردهایم که درباره آنچه بدان شرک مىورزند، سخن بگوید [و آن را موجّه بداند]؟
٣٦.و هر گاه به مردم رحمتى بچشانیم، به آن شاد میشوند. و اگر به خاطر دستاورد گذشته [و اعمال بد] آنها، ناگوارى به آنان برسد، ناگهان مأیوس مىشوند
٣٧.آیا ندیدند که خداوند براى هر کس بخواهد روزى را گسترش مىدهد و یا تنگ مىسازد؟ البتّه در این امر براى کسانى که ایمان مىآورند، نشانههایى است
٣٨.[اکنون که دانستى رزق به دست خداست،] پس حقّ خویشاوند و تنگدست و در راه مانده را ادا کن! این کار براى کسانى که خواهان خشنودى خدا هستند، بهتر است و آنان همان رستگارانند
٣٩.و آنچه شما به [رسم] ربا دادید که بر اموال مردم [رباخوار] افزوده شود، پس نزد خداوند فزونى نخواهد یافت. و آنچه را به عنوان زکات مىپردازید و رضاى خدا را مىطلبید، پس آنان [پاداشى] چند برابر دارند
٤٠.خداوند کسى است که شما را آفرید، سپس به شما روزى داد، آنگاه شما را مىمیراند، سپس زنده مىکند. آیا از شریکهایى که شما براى خدا گرفتهاید، کسى هست که ذرّهاى از این کارها را انجام دهد؟ او منزّه و برتر است از آنچه شریکش قرار مىدهند
٤١.به خاطر کارهایى که مردم کردهاند، فساد در خشکى و دریا آشکار شده است، تا [خداوند] کیفر بعضى اعمالشان را به آنان بچشاند، شاید [به سوى حقّ] بازگردند
٤٢.بگو: «در زمین بگردید، پس بنگرید عاقبت کسانى که پیش از شما [زندگى مىکردند و] بیشترشان مشرک بودند، چگونه بود؟»
٤٣.پس به دین استوار ایمان بیاور، پیش از آن که روزى بیاید که براى آن برگشتى از [قهر] خدا ممکن نیست. در آن روز، مردم از هم جدا [و دسته دسته] مىشوند
٤٤.هر کس کفر ورزد، کفرش به زیان اوست. و کسانى که کارهای شایسته کنند، [سعادت ابدى را] براى خود آماده مىکنند
٤٥.تا [خداوند] کسانى را که ایمان آوردند و کارهاى شایسته کردند، از فضل خویش پاداش دهد، [و کافران را محروم کند، زیرا] او کافران را دوست نمىدارد
٤٦.و از نشانههاى او این است که بادها را مژدهرسان [پیشاپیش باران] مىفرستد، تا از رحمتش به شما بچشاند و کشتىها به فرمانش حرکت کنند، و شما از فضل او [روزى] بجویید، شاید شکرگزارى کنید
٤٧.و البتّه ما پیش از تو پیامبرانى را به سوى قومشان فرستادیم، پس آنان دلایل روشن براى مردم آوردند، [عدهای کافر شدند و برخى مؤمن،] پس، از مجرمان انتقام گرفتیم، و یارى مؤمنان حقّى است بر عهدهی ما
٤٨.خداوند کسى است که بادها را مىفرستد و ابرى برمىانگیزد و آن را در آسمان، هرگونه بخواهد، مىگستراند، و آن را بخشبخش مىکند، پس مىبینى که باران از لابهلاى آن بیرون مىزند. پس چون آن [باران] را به کسانی از بندگانش که بخواهد برساند، آنان شادمان میشوند
٥٠.پس به آثار رحمت خدا بنگر که چگونه زمین را بعد از مرگش زنده مىکند. همانا خداست زندهکنندهى مردگان. و او بر هر چیزى تواناست
٥١.و اگر بادى [زیانبار] بفرستیم و آن [زمین سرسبز] را زرد شده ببینند، پس از آن [به سبب این آسیب،] ناسپاس مىشوند
٥٢.[ای پیامبر! دلهاى اینان مرده است،] پس تو نمىتوانى مردگان را شنوا کنى، و این دعوت را به گوش کران برسانی، آنگاه که پشتکنان روى مىگردانند
٥٣.و تو هدایتکنندهى کوردلان از گمراهیشان نیستى. تنها سخنت را به گوش کسانى مىرسانى که به آیات ما ایمان دارند و اهل تسلیم هستند
٥٤.خداست که شما را از ناتوانى آفرید، سپس بعد از ناتوانى، [در جوانی] قوّتى بخشید، آنگاه بعد از توانایى و قوّت، ضعف و پیرى قرار داد. او هر چه بخواهد، مىآفریند. و اوست داناى توانا
٥٥.و روزى که قیامت برپا شود، مجرمان سوگند یاد مىکنند که ساعتى بیشتر درنگ نکردهاند. [آنان در دنیا نیز] اینگونه [ناحقّ سوگند میخوردند و] به دروغ کشانده مىشدند
٥٦.و کسانى که علم و ایمان به آنان داده شده [به مجرمان] مىگویند: «قطعاً شما [به موجب آنچه] در کتاب خداست، تا روز رستاخیز [در برزخ] ماندهاید، پس این، روز رستاخیز است، ولى شما نمىدانستید [که قیامت حقّ است].»
٥٨.و به راستى در این قرآن، براى مردم از هرگونه مثلى آوردیم. و اگر براى آنان نشانه و معجزهاى بیاورى، کافران حتماً خواهند گفت: «شما جز بر باطل نیستید [و اینها سحر و جادوست].»
٦٠.پس صبر پیشه کن که همانا وعدهی خدا [بر نصرت تو] حقّ است. و کسانى که [به راه حقّ] یقین ندارند، تو را به خفّت و سبکى نکشانند